Interreg-project PARTRIDGE

Brabants Landschap, Stichting Landschapsbeheer Zeeland, Het Zeeuwse Landschap en Vogelbescherming Nederland zijn in oktober 2016 een groot grensoverschrijdend beschermingsproject gestart om de ernstig bedreigde patrijs te redden.

Patrijs met uitsterven bedreigd
In Nederland is 95 procent van de patrijzen verdwenen als gevolg van schaalvergroting en intensivering van de landbouw. Ook in de ons omringende landen is de patrijs sterk in aantal afgenomen. Met het Interreg-project PARTRIDGE willen natuurorganisaties in Engeland, Schotland, Duitsland, België en Nederland laten zien dat er op het moderne platteland nog wel degelijk toekomst is voor de patrijs. Deze ooit zo gewone boerenlandvogel staat al jaren op de Rode Lijst. In heel West-Europa gaat het slecht met de patrijs. In Nederland is de populatie sinds de jaren ’70 maar liefst met 95 procent afgenomen. Van de ooit meer dan een miljoen patrijzen zijn er in ons land nog maar zo’n 10.000 broedparen over. Sovon Vogelonderzoek constateerde recentelijk nog dat als deze afname zo doorgaat we het risico lopen dat de patrijs, net als in Zwitserland en delen van Duitsland, daadwerkelijk uitsterft. Het totale budget van PARTRIDGE is ruim 4,5 miljoen euro. In Nederland wordt 1,1 miljoen euro besteed aan het project. Hiervan wordt de helft betaald door Interreg, de andere helft door de provincie Noord-Brabant, Vogelbescherming Nederland en een particuliere stichting die voor dit project een ton doneerde aan Vogelbescherming. Ook de provincie Zeeland is benaderd voor een bijdrage en heeft deze in behandeling. 

Twee grote patrijsgebieden in Brabant en Zeeland
Deze alarmerende situatie was de reden dat Vogelbescherming Nederland 2013 uitriep tot het ‘Jaar van de Patrijs’. Samen met onder meer het Brabants Landschap, Stichting Landschapsbeheer Zeeland en Het Zeeuwse Landschap werden voorbeeldprojecten gestart om te laten zien dat de patrijs wel degelijk te redden was. Tegelijkertijd werd er in het Jaar van de Patrijs gekeken hoe men in omringende landen met patrijzenbescherming omging. Dat leidde uiteindelijk tot het besluit om internationaal de handen ineen te slaan en in actie te komen voor de patrijs. Gezamenlijk werd bij de EU een ‘Interreg’-aanvraag ingediend voor het grote project PARTRIDGE. Dankzij de Interreg-subsidie (een Europese regeling, waarbinnen partijen uit meerdere landen samenwerken in projecten op het terrein van ruimtelijke en regionale ontwikkeling) kunnen de komende jaren in Engeland, Schotland, Duitsland, Vlaanderen en Nederland 10 voorbeeldgebieden van minimaal 500 ha optimaal worden ingericht voor de patrijs. Voor de provincie Noord-Brabant zijn een demonstratiegebied (Oude Doorn - 518 ha) en een referentiegebied (Genderen - 478 ha) aangewezen. Het referentiegebied dient als spiegelgebied om landschappelijk goed te kunnen vergelijken met het demonstratiegebied.  

Het ideale patrijslandschap gerealiseerd
Patrijzen leven in open en halfopen landbouwgebieden, met een voorkeur voor akkers. Dankzij onderzoek en beschermingsprojecten van de afgelopen jaren weten we tamelijk nauwkeurig hoe we de patrijs een beter leefgebied kunnen bieden. Ideaal is een landbouwgebied met een verscheidenheid aan gewassen, afgewisseld met lijnvormige landschapselementen als grasachtige en kruidenrijke akkerranden en bermen, houtwallen en hagen. Door schaalvergroting in de landbouw zijn juist deze elementen verdwenen. Het streven is om in de voorbeeldgebieden in Zeeland en Brabant 7 procent van de oppervlakte in te richten met deze specifiek op de patrijs afgestemde maatregelen. Dan zijn er genoeg veilige nestplekken voor de patrijzen te vinden en is er zowel insectenrijke vegetatie voor opgroeiende kuikens, als genoeg wintervoedsel voor volwassen patrijzen om de winter door te komen. In het kielzog van de patrijs zal een brede groep akkervogels van de maatregelen profiteren en de biodiversiteit in deze akkerbouwgebieden een sterke impuls krijgen.

Partners

Zij werken in dit project nauw samen met landbouwers, collectieven voor agrarisch natuurbeheer, wildbeheereenheden en vogelwerkgroepen. Met dit project willen we laten zien dat het wel degelijk mogelijk is om het tij voor de patrijs te keren. Daarnaast nemen nationale en internationale kennisuitwisseling en voorlichting over de bescherming van de patrijs aan boeren, beleidsmakers en het grote publiek een belangrijke plaats in het project in. Zo zal op informatieborden worden uitgelegd hoe de patrijs te herkennen is en zullen er speciale excursies georganiseerd worden. Zo ontstaat draagvlak bij boeren, beleidmakers en het brede publiek, zodat de patrijs weer perspectief heeft in Nederland.

Logo PARTRIDGE met EU logo  VBN LOGO RGBLogo Zeeuwslandschap     image 1720396

Verder lezen: