Vulpes Vulpi Lupus

Vorig jaar, dus nog voor afgelopen ‘winter’, haalde een foto van twee vossen de wereldpers. Op de foto had een vos (Vulpes vulpes) een dode poolvos (Vulpes lagopus) in zijn bek. Ik zag de foto in de dagbladen, maar ook op de voorpagina van Bionieuws, het vakblad voor biologen zal ik maar zeggen.

Met deze foto won Don Gutoski op 15 oktober 2015 de titel Wildlife Photographer of the Year. In het desolate niets van het Canadese Wapusk National Park zien we een vos (Vulpes vulpes) die een gedode poolvos (Vulpes lagopus) voortsleept. Hun kopjes beiden met gesloten ogen in perfecte symmetrie, net als hun prachtige staarten. In een morbide pas de deux van twee sleeping beauties sleept de grotere ‘gewone’ vos, zijn kleinere ‘broer’ - voor wat daar nog van over is - over de sneeuwvlakte. Het smetteloos wit van de poolvos, rood gekleurd door zijn bloed. Bij een onmenselijke temperatuur van 30 graden onder nul volgde de fotograaf de achtervolging van de poolvos door zijn grotere familielid gedurende drie uur, om uiteindelijk de winnende foto te maken.  

A tale of two foxes’ wordt de foto genoemd (klik ‘hier’ om de foto te bekijken). Het verhaal van twee vossen, met een knipoog naar Charles Dickens’ boek ‘A tale of two cities’. Welk verhaal wil de foto ons vertellen? Vulpes vulpi lupus zou ik willen parafraseren: de vos is de vos tot wolf, verwijzend naar het homo homini lupus van de filosoof Thomas Hobbes:de ene mens is voor de andere mens een wolf. 

De jury die de Wildlife Photographer of the Year kiest wil een ander verhaal laten vertellen. Volgens de berichtgeving is het volgende aan de hand: ‘door klimaatverandering verschuift het leefgebied van de rode vos noordwaarts. En dat levert een conflictgebied op’ aldus Bionieuws. ‘Vossen rukken door de opwarming naar het Noorden op en bedreigen hun kleinere, Noordelijke familieleden’ schrijft Trouw. Hier wil ik het fijne van weten en ga de verspreidingskaarten van beide soorten na.
Wat blijkt? De poolvos is taaier en overleeft op de arctische toendra, de gewone - of rode vos heeft het hier aanzienlijk moeilijker. Maar hun leefgebieden overlappen al sinds mensenheugenis.

De winnende foto had dus 100 jaar geleden ook genomen kunnen worden! Het enige verschil met nu is dat de rode vos de poolvos vaker tegenkomt. In streken waar de poolvos eeuwenlang vrijwel alleenheerser was gedijt de rode vos nu stukken beter. Het aantal confrontaties neemt dus toe. Het is een kwestie van verschuiving van leefgebieden als gevolg van menselijke activiteit. Eenzelfde verschijnsel zien we in ons land met het recent verschijnen van Zuidelijke soorten zoals de Zuidelijke keizerlibel, en het Geraniumblauwtje.  

Op een Engelse site lees ik dat honderden kwalitatief perfecte foto’s zijn ingezonden voor de wedstrijd. Doordat deze foto ons aan het denken zet over wat er in de wereld gaande is aan veranderingen, mede als gevolg van menselijk handelen, is hij door de jury verkozen. Misschien vertelt de foto nog een ander verhaal. De aandacht van de afgestompte lezer die niet meer verblikt of verbloost van foto’s van menselijk leed, veroorzaakt door rampen die samenhangen met klimaatverandering, wordt wellicht wel getrokken door dit serene en tegelijk trieste beeld. Geen krachtiger eye-opener dan de vredig gesloten ogen van de vossen op deze foto.

Jaap van Diggelen

Cookie policy

Brabants Landschap gebruikt cookies om bijvoorbeeld de website te verbeteren en te analyseren, voor social media en om ervoor te zorgen dat u relevante advertenties te zien krijgt. Als u meer wilt weten over deze cookies ga dan naar brabantslandschap.nl/cookie-policy. Bij akkoord op deze cookie policy geeft u Brabants Landschap toestemming voor het gebruik van optimale cookies op onze websites. Klik op “Instellingen aanpassen” om uw voorkeuren te wijzigen.

Cookies accepteren Instellingen aanpassen