Ode aan het Landschap

Het jaar 2021 is door meerdere organisaties uitgeroepen tot themajaar “Ode aan het Landschap”, met name vanuit toeristisch-recreatief perspectief. De diversiteit aan landschappen is uniek in Nederland. Het landschap vertelt ons verhalen over de (geologische) ontstaansgeschiedenis en over de historische en huidige verbinding tussen mens, water en natuur. Maar wie het kleine niet eert…

Landschapstypen

We kennen in dit kleine kikkerlandje maar liefst 10 verschillende landschapstypen als je de stedelijk landschappen, de droogmakerijen en de grotere wateren separaat meetelt. Die andere 7 zijn het löss-, zand-, hoogveen(ontginnings)-,  rivierklei-, duin-/kust-, zeeklei- en laagveenlandschap. Conclusie: de diversiteit aan landschappen is inderdaad uniek in Nederland.

Landschapseenheden

Binnen deze landschapstypen vertellen de diverse landschapseenheden het verhaal van de wijze waarop het landschap in gebruik genomen is. In vrijwel alle landschappen startte de ontginning op de voldoende droge delen in de nabijheid van voldoende zoet water. In het Brabantse zandlandschap gebeurde dat b.v. op de flanken tussen de (te) natte beekdalen en de (te) droge dekzandruggen. Door diverse heide-ontginningen, broek-ontginningen en ruilverkavelingen is de verhaallijn wel behoorlijk vervaagd de afgelopen 150 jaar. Conclusie: het landschap vertelt ons steeds vagere verhalen, maar als je goed tussen de regels door leest, zijn alle verhaallijnen nog wel zichtbaar.

Landschapselementen

Binnen de diverse landschapseenheden zijn specifieke (kleine) landschapselementen vaak kenmerkend voor de betreffende landschapseenheid. Elzensingels en knotwilgen vond je in natte broek- en wijstgebieden, erfbeplantingen in de buurtschappen rond de boerderijen op de overgangen, en eikenhakhoutwallen langs de driften en dreven richting de heide. Door middel van kleinschalig herstel kunnen we het verhaal van het landschap weer wat oppoetsen. Je moet dan wel goed nadenken over de inrichting/aanleg en over het beheer/onderhoud, aangezien de historische functie vaak niet meer aanwezig is.

Één van de weinige voordelen van de coronacrisis, is het feit dat mensen natuur en landschap weer aan het herontdekken zijn. Dat levert, ondanks extra recreatiedruk en zwerfafval, ook een kans op. We kunnen de Action- , Ikea- en McDonalds-mensen weer warm maken voor behoud, herstel en ontwikkeling van ons landschap. Ommetjes door groenstructuren en stads- en dorpsranden zijn meer in trek dan ooit en ze kunnen de druk op de echte natuur verminderen. Zo willen we in Uden naast het zeer druk belopen paadje langs de Bitswijkse Loop graag weer een rij knotwilgen aanplanten. Never waste a good crisis …

Ode aan het Landschap?

Afgelopen jaar bestond het Coördinatiepunt (Vrijwillig) Landschapsbeheer 40 jaar. In Uden bestond de sVLU 30 jaar. In het blad van het Brabants Landschap (Herfst 2020) heeft u hier meer over kunnen lezen. Vrijwillig landschapsbeheer heeft een belangrijke functie bij alle aspecten van kleine landschapselementen. Wat mij betreft verbreedt het Coördinatiepunt Landschapsbeheer van het Brabants Landschap genoemd thema tot “Ode aan Kleine Landschapselementen in het Landschap” of zelfs tot “Ode aan de Vrijwilliger Landschapsbeheer in het Landschap”. Want wie het kleine niet eert, …

Cookie policy

Brabants Landschap gebruikt cookies om bijvoorbeeld de website te verbeteren en te analyseren, voor social media en om ervoor te zorgen dat u relevante advertenties te zien krijgt. Als u meer wilt weten over deze cookies ga dan naar brabantslandschap.nl/cookie-policy. Bij akkoord op deze cookie policy geeft u Brabants Landschap toestemming voor het gebruik van optimale cookies op onze websites. Klik op “Instellingen aanpassen” om uw voorkeuren te wijzigen.

Cookies accepteren Instellingen aanpassen