Nieuws

’s-Hertogenbosch, 7 februari 2017 - Om het landschap te beschermen moet het een belangrijke plek krijgen in de omgevingsvisies van provincie en gemeenten. Daarom organiseerden Natuurmonumenten, Brabants Landschap en de provincie Noord-Brabant vandaag het drukbezochte symposium ‘Koester het Brabantse Landschap’.

Het landschap in Brabant wordt geroemd om de variatie en afwisseling. Maar er is ook zorg over de ontwikkelingen die het landschap ingrijpend zullen veranderen. Verstedelijking, energietransitie, klimaatadaptatie en landbouw hebben een enorme impact. Bestuurders en (beleids)medewerkers van overheden, natuurorganisaties, maatschappelijke organisaties en agrarische natuurverenigingen gingen daarom vandaag in het provinciehuis in ’s-Hertogenbosch in gesprek over de kansen en bedreigingen voor het Brabantse Landschap.

Kwaliteit realiseren
Gedeputeerde Erik van Merrienboer (Ruimte) en Marc van den Tweel (directeur Natuurmonumenten) behoorden tot de sprekers. Van Merrienboer: ‘Sommige ontwikkelingen zijn zo groot en veelomvattend, dat zij niet meer in het bestaande landschap kunnen worden ingepast. Uitdaging is dus ook om nieuwe Brabantse landschappen met kwaliteit te realiseren’.

Meenemen in omgevingsvisie
Natuurmonumenten presenteerde vorig jaar een aanvalsplan voor het Nederlandse Landschap. Marc van den Tweel: ‘Het landschap is en wordt op veel plekken uitgekleed en speelt een te geringe rol bij grote afwegingen op het gebied van verstedelijking, energietransitie en landbouw. Bovendien is de kwaliteit van onze natuurgebieden in hoge mate afhankelijk van het omliggende landschap. We roepen overheden daarom op om het landschap een belangrijke plek te geven in de omgevingsvisies die nu overal worden opgesteld’.

Tour de Brabant
Tijdens verschillende deelsessies werd dieper ingegaan op specifieke onderwerpen, zoals klimaat en ruimtelijke adaptatie’ en ‘de rol van de burger in het landschap’. De bijeenkomst legde een actieve link met de Brabantse Omgevingsvisie en is onderdeel van de eerste etappe in de ‘Tour de Brabant’ die nu door de provincie rond de omgevingsvisie wordt georganiseerd.

Belangrijke provinciale financieringsregelingen: viering 10 jaar Stika
Een sterk landschapsbeleid gaat gepaard met goede provinciale en gemeentelijke financieringsmodellen, zoals het Groen Ontwikkelfonds Brabant en het Stimuleringskader Groen Blauwe Diensten (Stika). Deze regeling is uniek voor Nederland.  Elke euro voor de aanleg en beheer van landschapselementen van gemeenten en waterschappen wordt verdubbeld door de Provincie. Gedeputeerde Johan van den Hout nam de resultaten van 10 jaar Stika in ontvangst van Jan Baan, directeur van Brabants Landschap. De resultaten liegen er niet om; een greep uit wat nieuw in het landschap is bijgekomen: 300 km aan bloemrijke randen voor bijen, insecten en vlinders,  zo’n 7500 bomen, waaronder knotwilgen en hoogstamfruitbomen, 44 km aan wandelpaden over boerenland en 35 hectare houtsingels en bosjes. Daarnaast zijn er bijna 1750 contracten afgesloten voor een goed beheer van bestaande landschapselementen. Tijdens het symposium werd tevens de 2500ste deelnemer uit Etten-Leur in het zonnetje gezet. In dit project zijn poelen, houtsingels, bloemrijke randen en een wandelpad aangelegd als onderdeel van een ecologische verbindingszone. ‘Hoewel het Stika pas 10 jaar bestaat, zijn al duidelijke effecten waarneembaar met een mooier en kleinschaliger groen blauw dooraderd landschap als resultaat’, aldus gedeputeerde Johan van den Hout.  

Kansen voor de toekomst
Tijdens het symposium zijn er veel goede ideeën opgehaald en naast zorgen over het landschap worden er zeker ook kansen gezien voor de toekomst. Bijvoorbeeld in het toekomstig Nationaal Park Van Gogh in Midden-Brabant, dat als proeftuin kan dienen voor  natuur- en landschapskwaliteit, voor een nieuwe interactie tussen stad en land, voor een nieuwe rol van de landbouw als hoeder van het landschap en producent van veilig voedsel met een regio-keurmerk (Brabants Bodem) en voor nieuwe klimaat- en energiearrangementen. Jan Baan, directeur Brabants Landschap, sluit met een duidelijk statement af; “De korte termijn keuzes moeten aansluiten bij de nijpende maatschappelijke problemen: lucht- en bodemkwaliteit, gezondheid, ruimtelijke versnippering en de biodiversiteits- en klimaatcrisis. De lange termijn keuzes gaan over ruimtelijk ontwerp en design. In ons dynamische Brabant kan en mag het landschap niet meer de willekeurige ruimtelijke resultante zijn van zich los van elkaar ontwikkelende functies. Het Brabantse landschap is het waard gekoesterd te worden.”

Meer lezen

Bekijk alle 8 de foto's

Foto's