Dicht bij de Rovertsche Heide, tussen Hilvarenbeek en Esbeek, ligt een particulier bos van 1.81 hectare met daarin een grote poel. De eigenaar wil het verkopen, met zekerheid dat de natuur op het perceel beschermd blijft. Hij koos bewust voor Brabants Landschap als nieuwe eigenaar. Met een bijdrage uit het natuurfonds hebben wij dit perceel aan kunnen kopen.

Van particulier perceel naar waardevolle stapsteen

Met de aankoop stellen we een mooi stuk bos veilig, met inheemse soorten als linde, hazelaar, veldesdoorn, eik en berk. Het ligt geïsoleerd in agrarisch gebied, maar het is een belangrijke stapsteen voor de verspreiding van vogels, amfibieën en vleermuizen tussen de Rovertsche Heide en Annanina’s Rust. In het agrarisch gebied komt steeds meer aandacht voor natuurinclusieve landbouw, waarbij bijvoorbeeld landschapselementen worden aangelegd. Als dat in de toekomst ook rond dit bos gedaan wordt, zorgt de aanwezigheid van dit bos direct voor een extra impuls in het aantrekkelijk maken van het agrarisch gebied voor planten en dieren.

Van tuinhuis naar vleermuisverblijf

Beheerder Wim de Jong: ‘Het bos is door de aanwezigheid van inheemse bomen en struiken al aantrekkelijk voor planten en dieren. Toch gaan we er wat aan aanpassen. Zo kunnen we het voormalige tuinhuis, dat half ondergronds ligt, inrichten tot vleermuisverblijf. Voor vleermuizen zijn natuurlijke objecten in een open gebied, zoals dit bos, belangrijk bij het navigeren in hun jachtgebied. Bovendien vinden ze hier voedsel, want de combinatie van water en bos levert altijd insecten op. Het toevoegen van een plek waar ze overdag of gedurende de winter kunnen verblijven, maakt deze plek extra interessant voor vleermuizen.’

Geleidelijke bosrand als oase voor vlinders, vogels en insecten

De overgang van het bos naar het omliggende, open gebied is nu een scherpe grens. Deze maken we meer geleidelijk door selectief kleine open plekken te maken en extra struiken aan te planten. Dit trekt vlinders en vogels aan. In een geleidelijke bosrand is namelijk meer ruimte voor zonlicht. Er kiemen meer planten, insecten en vlinders kunnen zich gemakkelijk opwarmen en de verschillende hoogten in de vegetatie bieden meer schuilplaatsen voor vogels.

Voor vogels is het bos nu al een mooie oase. Er leeft zelfs al een bosuil! Dat betekent dat het voedselaanbod goed is, met een variatie aan kleine zoogdieren zoals muizen, maar ook kleine vogels, kikkers en padden en regenwormen voor de jongen. Door struiken aan te planten met stekels en bessen (zoals sleedoorn, Gelderse roos, kardinaalsmuts en hondsroos) ontstaan meer veilige schuilplaatsen voor vogels én vinden ze er tegelijkertijd voedsel in de herfst. De bloeiende struiken trekken insecten aan, wat ook weer vogels lokt. Er is ook een stukje grasland waar met goed maaibeheer een kruidenrijke vegetatie te ontwikkelen is.

Broedplaats voor amfibieën

Tot slot moeten we de waarde van dit bos voor amfibieën niet vergeten. De aanwezigheid van de poel trekt kikkers, padden en salamanders aan. Deze dieren verplaatsen zich tot enkele kilometers van hun geboorteplaats vandaan, wat deze plek als stapsteen heel waardevol maakt. Zonder de poel en het omliggende bos, wordt het verplaatsen tussen bestaande natuurgebieden voor hen heel erg lastig.

Niet toegankelijk voor bezoek

Omdat het bos achter een woonhuis ligt, is het niet toegankelijk voor bezoekers. Dat verhoogt de natuurwaarde van deze stapsteen: het is letterlijk een veilige haven voor dieren die zich verplaatsen in het buitengebied van Hilvarenbeek. Door middel van monitoring houden we de komende jaren in de gaten hoe het gebied én de verschillende populaties vleermuizen, vogels en amfibieën zich ontwikkelen.

Doe ook mee met het Natuurfonds Brabant

Directeur Joris Hogenboom is blij met stapstenen zoals deze in Hilvarenbeek. 'Voor het behoud van soorten is het belangrijk dat zij zich kunnen verplaatsen tussen verschillende natuurgebieden. Zo zijn ze niet afhankelijk van één plek en raken ze niet geïsoleerd. Daarom willen we met ons Natuurfonds Brabant meer van zulke stapstenen aankopen. Je kunt al voor €7,50 bijdragen aan de aankoop en inrichting van (nieuwe) natuur.'