Kievit

Het is weer de tijd van het jaar: het broedseizoen is aangebroken. Tijdens het broedseizoen worden in natuurgebieden veel jonge dieren geboren. Deze jonkies zijn kwetsbaar en hebben rust en ruimte nodig om te kunnen opgroeien. Menselijk gedrag, vaak onbewust, kan deze rust verstoren. Als natuurorganisaties willen we samen met onze bezoekers jonge dieren de beste kansen geven voor een goede start van het leven. Met de oproep Bescherm de jonkies vragen we wandelaars, fietsers, hondeneigenaren en waterrecreanten juist in het broedseizoen om bewust en zorgvuldig met de natuur en de dieren die daar leven om te gaan. 

Bescherm de jonkies!

Help je mee?

Nieuw leven in de Nederlandse natuur

Rekening houden met dieren in het broedseizoen betekent: op de paden blijven, honden aan de lijn houden, afstand houden tot oevers en rustig varen. Dit geeft rust voor vogels, maar ook voor zoogdieren zoals reeën en hazen. Zo dragen recreanten bij aan ruimte voor nieuw leven in de Nederlandse natuur. 

Het broedseizoen loopt van 15 maart tot 15 juli. Vanaf het vroege voorjaar zoeken veel dieren hun partner, bouwen ze nesten, leggen ze eieren en krijgen ze jongen. Vogels en wilde dieren zijn tijdens deze periode met hun jonkies extra kwetsbaar en gevoelig voor verstoring. In deze tijd broeden de meeste vogelsoorten. Sommige soorten beginnen eerder, zoals de blauwe reiger en de bosuil, en sommige soorten gaan zelfs langer door, zoals enkele zangvogels. Daarom is het belangrijk om ook buiten deze vaste periode alert te zijn en verstoring te voorkomen. 

Honden aan de lijn

Voor hondeneigenaren geldt dat zij met een kleine aanpassing een groot verschil kunnen maken. Veel mensen genieten samen met hun hond van de natuur. Juist in deze periode helpt het om honden aan de lijn te houden. Beheerder Mark Benders: “Hoe lief of rustig je hond ook is, een rondsnuffelende hond laat geursporen achter die voor andere dieren een duidelijk signaal van gevaar vormen. Dieren kunnen daardoor schrikken of gebieden mijden, ook als de hond al lang weer weg is.” Het gevolg van deze geurimpact is stress bij grote grazers, vogels en zoogdieren zoals reeën, hazen, vossen en dassen. Sommige honden hebben bovendien een jachtinstinct. Ook als een hond een dier niet vangt, kan de stress die ontstaat ertoe leiden dat ouders hun nest verlaten of jongen niet overleven. Door je hond aan te lijnen, help je dit te voorkomen.

Bescherm de jonkies bouwt voort op de eerdere campagne Welkom in de kraamkamer van Moeder Natuur van de gezamenlijke natuurorganisaties en maakt bezoekers van natuurgebieden bewust van wat zij kunnen doen om jonge dieren te helpen. Samen zorgen we ervoor dat de natuur een veilige plek blijft voor jong leven tijdens het broedseizoen.

Bescherm de jonkies campagne is het initiatief van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL, en wordt financieel ondersteund door Collectief Natuurinclusief en communicatief door provincies, natuurorganisaties, recreatieschappen, toerisme en recreatie branche, gebruikersgroepen en andere organisaties.

Lees veelgestelde vragen onderaan deze pagina.


Delen:

Partners

Das

Veelgestelde vragen

Waarom op de paden blijven? 

Vaste paden zorgen voor voorspelbaarheid in het landschap. Voor veel dieren betekent dit dat zij weten waar mensen komen en waar niet. Daar houden zij rekening mee met het kiezen van de plek voor hun nest, leger of schuilplek. Beperken van de verstoring door recreanten en hun honden tot de paden betekent dat er voldoende rustige gedeeltes in de rest van het gebied overblijven voor de dieren. Wanneer recreanten buiten de paden gaan lopen, is het gebied wat zij verstoren veel groter. Zowel op het moment zelf, als daarna, omdat de voorspelbaarheid van menselijke aanwezigheid wegvalt. Daarmee worden de plekken die juist bedoeld zijn als rust- of voortplantingsgebied niet of minder geschikt. 

Voor broedende vogels kan verstoring door een mens of hond leiden tot nestverlating of verlies van eieren en kuikens, zeker wanneer dit vaker gebeurt. Ook andere dieren zijn kwetsbaar. Zo maken reeën in het voorjaar gebruik van hoog gras en dekking om hun kalveren te verbergen. Wanneer mensen buiten de paden lopen, kunnen moederdieren worden verjaagd en kunnen kalveren worden achtergelaten of juist te vroeg vluchten en kan hun moeder ze niet meer terugvinden. Op de paden blijven helpt om ook voor deze dieren de rustgebieden intact te houden.

Waarom hond aan de lijn? 

Voor veel wilde dieren wordt een hond ervaren als een roofdier, ongeacht of hij vriendelijk of speels is. Uit onderzoek blijkt dat honden, vooral wanneer ze loslopen, een van de meest verstorende vormen van recreatie zijn. Ze jagen dieren op (expres of per ongeluk), kunnen nesten en jongen bereiken en zorgen ervoor dat ouderdieren hun jongen tijdelijk of blijvend verlaten. Jonge (zoog)dieren die de geur van een hond hebben gekregen, worden niet meer door hun ouders herkend en verlaten. 

Bij vogels leidt dit tot mislukte broedsels en lagere kuikenoverleving. Ook bij zoogdieren speelt dit effect. Reeën, hazen en andere grondgebonden soorten reageren sterk op loslopende honden. Reeën kunnen in paniek vluchten, waarbij kalveren achterblijven of uitgeput raken. Het aanlijnen van honden beperkt deze verstoring aanzienlijk en verkleint de kans op direct contact met jongen of nesten.

Waarom afstand houden tot oevers en waterkanten? 

Oevers en waterkanten zijn niet alleen belangrijk voor vogels, die er broeden of eten zoeken, maar ook voor andere dieren zoals amfibieën en kleine zoogdieren. In deze zones vinden voortplanting, opgroei en foerageren plaats. Verstoring langs de oever raakt dieren dus precies op het moment en de plek waar ze het meest kwetsbaar zijn. 

Wanneer kano’s, SUP’s of waterfietsen dicht langs de kant varen, worden dieren opgejaagd zonder dat zij voldoende uitwijkmogelijkheden hebben. Bij vogels kan dit leiden tot nestverlating en verhoogde predatie van eieren en jongen. Ook amfibieën die zich langs de waterkant voortplanten, zijn gevoelig voor verstoring en golfslag. Afstand houden tot oevers en rietkragen draagt bij aan rust en veiligheid voor een brede groep soorten. 

Cookies

Brabants Landschap gebruikt cookies om bijvoorbeeld de website te verbeteren en te analyseren, voor social media en om ervoor te zorgen dat je relevante content te zien krijgt. Als je meer wil weten over deze cookies, raadpleeg onze Cookie policy. Bij akkoord op deze cookie policy geef je Brabants Landschap toestemming voor het gebruik van optimale cookies op onze website. Klik op “Instellingen aanpassen” om je voorkeuren te wijzigen. Als je meer wil weten over hoe wij omgaan met je persoonsgegevens, raadpleeg dan onze Privacyverklaring

Cookies accepteren Instellingen aanpassen