Tussen Geldrop en Eindhoven ligt Gijzenrooi: een bijzonder agrarisch cultuurlandschap waar natuur en landbouw al eeuwenlang samen het landschap vormen. Vandaag de dag is het ook een belangrijk uitloopgebied voor mensen uit de omgeving. De komende jaren verandert er het nodige in Gijzenrooi. Op deze pagina lees je waarom dat nodig is, wat er gaat veranderen en wat juist behouden blijft.
Op deze pagina:
Wat verandert er in Gijzenrooi?
Gijzenrooi is een waardevol landschap dat we willen behouden én versterken. Niet door alles te laten zoals het is, maar juist door ervoor te zorgen dat natuur, landbouw en gebruik van het gebied ook in de toekomst bij elkaar blijven passen. Natuurinclusieve landbouw speelt daarin een belangrijke rol.
Gemeente Geldrop-Mierlo en Brabants Landschap werken aan een toekomstbestendig Gijzenrooi. Er komt een nieuwe partij die de agrarische gronden natuurinclusief gaat beheren en het gastheerschap voor het gebied op zich neemt: de Gebiedsboeren van Gijzenrooi. Ook komt er op termijn een ontmoetingsplek voor informatie, educatie en kleinschalige activiteiten.
Genieten én beschermen
Het groene en agrarische karakter, de rust en ruimte blijven. Wat verandert, is vooral de manier waarop het gebied wordt beheerd. Met nog meer aandacht voor natuur, water en bodem willen we de natuurwaarden versterken en de biodiversiteit vergroten. Genieten én beschermen gaan hier hand in hand.
Waardevol, ouderwets boerenland
In Gijzenrooi geniet je nog van het ‘ouderwetse’ boerenlandschap: bijna 400 hectare aan bossen, heide, natte graslanden, zandpaden, oude akkers, houtwallen, heggen, bloemen en poelen. Samen met de Stratumse Heide vormt Gijzenrooi een waardevolle groene zone.
Gijzenrooi heeft een lange geschiedenis. Natuur en mens hebben het gebied door de eeuwen heen samen gevormd. Bijzonder is dat hier nooit een ruilverkaveling heeft plaatsgevonden. Daardoor is veel van het oude boerenlandschap nog herkenbaar. De oude akkers, zandpaden, houtwallen, graslanden en het bijzondere watersysteem vertellen nog altijd hoe hier vroeger werd geleefd en geboerd. Juist die samenhang maakt Gijzenrooi bijzonder en willen we voor de toekomst behouden.
Drie schillen
Gijzenrooi bestaat grofweg uit drie schillen. In het midden, op het laagste punt, ligt de Gijzenrooise Zegge. Dit is een nat en moeilijk toegankelijk moerasbos met elzen en zogenaamde ‘klotputten’, overblijfselen van vroegere turfwinning. Rond dit natste deel liggen, in kransvorm, vochtige graslanden met slootjes en volop bloemen zoals pinkster- en koekoeksbloemen. De buitenste schil ligt hoger en droger. Hier vind je de eeuwenoude bolle akkers, die nog altijd onregelmatig verkaveld zijn. Er wordt biologisch graan verbouwd, met volop kruiden en bloemen zoals korenbloemen, klaprozen en kamille. Hier waan je je soms 75 jaar terug in de tijd.
Een landschap vol leven
Juist de afwisseling tussen nat en droog, open en besloten en landbouw en natuur maakt Gijzenrooi rijk aan planten en dieren. Van kleurrijke akkerkruiden en insecten tot geelgors, grasmus, das, wezel en bunzing. Ook de zeldzame galgspin is hier aangetroffen. Een bijzondere bewoner is de knoflookpad. Deze soort heeft zowel voedselrijke poelen nodig waarin de larven opgroeien als losse zandgrond waarin volwassen dieren zich kunnen ingraven. Juist de overgang tussen natte en droge delen maakt Gijzenrooi voor deze soort geschikt.
Waarom werken we aan de toekomst van Gijzenrooi?
Een waardevol landschap blijft niet vanzelf behouden. Klimaatverandering, verdroging en veranderingen in het gebruik van het gebied hebben invloed op natuur en biodiversiteit. Tegelijkertijd ligt Gijzenrooi midden tussen stedelijke gebieden en wordt het veel gebruikt om te wandelen, te fietsen en de hond uit te laten.
Gemeente Geldrop-Mierlo en Brabants Landschap hebben daarom, samen met vele betrokkenen, nagedacht over de toekomst van Gijzenrooi. Dat leidde in december 2024 tot het Masterplan Gijzenrooi en het bijlagenrapport.
Bekijk Masterplan
Bekijk Bijlagenrapport
De kern van het plan is eenvoudig: behouden wat waardevol is en het gebied tegelijkertijd voorbereiden op de toekomst.
We bouwen voort op wat er al is. Natuur, het karakteristieke boerenlandschap en de bijzondere relatie tussen water en bodem vormen het uitgangspunt. Zo kunnen natuur, landbouw en recreatie ook in de toekomst naast elkaar blijven bestaan.
Natuurinclusieve landbouw: boeren mét het landschap
Landbouw hoort bij Gijzenrooi. De oude akkers en soortenrijke graslanden bepalen voor een belangrijk deel het karakter van het gebied. Zonder agrarisch beheer verdwijnen op termijn juist die delen van het landschap die Gijzenrooi zo herkenbaar maken.
Daarom blijft landbouw ook in de toekomst een belangrijke rol spelen. De manier waarop er wordt geboerd, verandert wel.
Water en bodem sturen de toekomst
Gijzenrooi is van oorsprong een nat gebied. Door meer water vast te houden, willen we verdroging tegengaan en natte natuur herstellen. Als het landschap natter wordt, verandert ook wat er op de agrarische gronden mogelijk is. Water en bodem bepalen daarmee mede wat er waar kan worden verbouwd en beheerd.
De agrarische gronden worden daarom straks volgens de principes van natuurinclusieve landbouw beheerd: landbouw die rekening houdt met natuur, bodem, water en biodiversiteit. Gewassen, begrazing en beheer worden afgestemd op wat het landschap op die plek aankan. Drie uitgangspunten zijn daarbij belangrijk:
-
Teelt volgt peil
Niet het gewas bepaalt hoe droog een perceel moet zijn, maar het waterpeil bepaalt welke teelt op een plek past. Gijzenrooi wordt de komende jaren op verschillende plekken natter. De natuurinclusieve landbouw beweegt daarin mee. -
Dier volgt plant
De hoeveelheid dieren en het gebruik van de gronden worden afgestemd op wat bodem en landschap kunnen dragen. -
Samen
De band tussen stad en platteland wordt versterkt door mensen actief bij Gijzenrooi te betrekken. Dat doen we door ruimte te bieden aan vrijwilligerswerk. Op Hoeve Gijzenrooi kunnen mensen bovendien kennismaken met verhalen over het gebied en lokale streekproducten kopen.
Zo blijven landbouw en voedselproductie onderdeel van Gijzenrooi, op een manier die natuur en landschap ondersteunt en mensen met het gebied verbindt.
Gebiedsboeren van Gijzenrooi
Om het landschap ook op langere termijn goed te beheren, krijgt Gijzenrooi een nieuw, herkenbaar team dat zich langdurig aan het gebied verbindt. Mensen die Gijzenrooi kennen, er werken en aanspreekbaar zijn voor mensen uit de omgeving.
De Gebiedsboeren van Gijzenrooi gaan het natuurinclusieve beheer uitvoeren en combineren dat met natuurbeheer en gastheerschap. De nieuwe gebiedsboeren zijn:
- Natuurinclusieve boeren en landschapsbeheerders, die akkers en de soortenrijke graslanden beheren op een manier die past bij natuur, bodem en water;
- Gastheren voor bezoekers en omwonenden, als herkenbaar aanspreekpunt in het gebied;
- Verbinders tussen stad en platteland, met oog voor natuur, landbouw, educatie en maatschappelijke betrokkenheid.
Stand van zaken – oktober 2026
Na een uitgebreide werving- en selectieprocedure is een partij geselecteerd voor het toekomstige beheer en gastheerschap. De plannen worden nu verder uitgewerkt en getoetst. Naar verwachting introduceren we eind 2026 de nieuwe Gebiedsboeren van Gijzenrooi en hun plannen.
Hoeve Gijzenrooi: waar natuur, landschap en ontmoeting samenkomen
Bij het gastheerschap hoort op termijn ook een herkenbare plek: een toekomstig ontmoetingserf, voorlopig aangeduid als Hoeve Gijzenrooi.
Hier komt het verhaal van Gijzenrooi tot leven. Bezoekers kunnen er straks ontdekken hoe natuur en landbouw samengaan, waarom het landschap wordt beheerd zoals het wordt beheerd en wat er groeit en leeft. Tegelijkertijd vormt Hoeve Gijzenrooi de praktische uitvalsbasis voor het dagelijkse werk van de Gebiedsboeren in het gebied.
Hoeve Gijzenrooi brengt verschillende functies bij elkaar:
- Een uitvalsbasis voor natuur- en landbouwbeheer, met ruimte voor machines en materialen;
- Een plek waar bezoekers welkom zijn en informatie over Gijzenrooi vinden;
- Ruimte voor educatie en het verhaal van het gebied;
- Een natuurlijk startpunt voor excursies, wandelingen en kleinschalige activiteiten.
Op termijn komen daar een verkooppunt van lokale streekproducten en sociaal-maatschappelijke functies bij. Hoe dat precies wordt ingevuld, wordt de komende tijd verder uitgewerkt.
Het uitgangspunt is kleinschaligheid. Hoeve Gijzenrooi wordt geen recreatiepark of grote toeristische bestemming. De plek ondersteunt het gebied door mensen welkom te heten, het verhaal van Gijzenrooi te vertellen en bezoekers te helpen het landschap met respect voor de natuur te beleven.
Hoeve Gijzenrooi wordt stap voor stap ontwikkeld. We beginnen kleinschalig, met ruimte om later verder te groeien als dat haalbaar is en bij het gebied past.
Genieten én beschermen
Gijzenrooi blijft een plek om te wandelen, fietsen en van het landschap te genieten. Tegelijkertijd zijn delen van het gebied kwetsbaar voor verstoring. Daarom worden routes en bezoekersstromen waar nodig zo gestuurd dat de natuur voldoende rust krijgt.
Honden aan de lijn
Honden zijn welkom in Gijzenrooi, maar wel aangelijnd. Zo houden we de leefomgeving van wilde dieren rustig en kunnen ook andere bezoekers prettig van het gebied genieten.
Planning: van masterplan naar uitvoering
De ontwikkeling van Gijzenrooi gebeurt stap voor stap:
December 2024: Vaststelling Masterplan Gijzenrooi
2025 en 2026: Werving en selectie van de toekomstige Gebiedsboeren van Gijzenrooi.
Najaar 2026: Publiekscommunicatie over de nieuwe Gebiedsboeren en diens plannen.
Daarna: Verdere uitwerking van het natuurinclusieve beheer en de plannen voor Hoeve Gijzenrooi.
Bekijk het gebiedsproces en de eerdere stappen.
Deze pagina groeit mee met het project. Zodra plannen concreter worden, vind je hier de laatste informatie.
Over dit project
De gebiedsontwikkeling van Gijzenrooi is een initiatief van Brabants Landschap en Gemeente Geldrop-Mierlo. Dit project komt tot stand in samenwerking met Programmabureau GGA Grenscorridor, Waterschap De Dommel, Brabant Water en Provincie Noord-Brabant.
Ontdek Gijzenrooi
Ga mee het gebied in en ontdek wat Gijzenrooi zo bijzonder maakt. Boswachter Nick Jeurissen vertelt meer over het landschap, de natuur en de geschiedenis van deze groene oase tussen Geldrop en Eindhoven.
Meer van Gijzenrooi zien?
Bekijk Gijzenrooi op de interactieve kaart
Ga op pad in Gijzenrooi
Meer informatie